Maria, de Mythe en de Meesters

Synopsis ‘de Mythe en de Meester’

Tachtig jaar geleden schreef de student kunsthistorie, Zef Timmers, vijf laat middeleeuwse houten heiligenbeelden toe aan een onbekende beeldensnijder, die hij de “noodnaam” ‘Meester van Elsloo’ gaf. Later zijn door anderen nog  ruim 200 andere beeldsnijwerken toegeschreven aan deze niet bestaande ambachtsman (en zijn directe omgeving). Bij recent onderzoek blijkt uit niets dat er sprake is van een persoon of een atelier waarvan deze verzameling afkomstig zou kunnen zijn. Toch blijft de ‘Meester van Elsloo’ een fenomeen en azen musea en verzamelaars op beelden die aan hem zijn toegeschreven. Al die beelden zijn van uitzonderlijke kwaliteit, een toonbeeld van uitmuntend vakmanschap. De beelden zijn kapitalen waard. Topstukken wisselen voor meer dan € 100.000,00 van eigenaar.

Na een eerste expositie in 1936 met vijf beelden, volgde in 1974 een tweede met zeventig beelden. In het Bonnefantenmuseum in Maastricht zal in 2019 een derde expositie plaatsvinden waarin, aan de hand van een selectie van de inmiddels ruim 200 aan hem toegeschreven beelden, getracht wordt een nieuw licht te laten schijnen over het oeuvre van de “Meester van Elsloo”. Brengt de tentoonstelling nieuwe inzichten of wordt het tijd definitief afscheid te nemen van de niet bestaande ambachtsman.

Om inzicht te krijgen in het vakmanschap, de stijl en de werkwijze van de Meester van Elsloo werkt  beeldensnijder Vera Teunen aan een ‘Maria met kind’ waarbij ze probeert een beeld te snijden dat zou kunnen passen in het oeuvre van de Meester. Wat komt er kijken bij het reproduceren van een laat middeleeuws beeld? Is de stijl van de Meester van Elsloo eenvoudig te kopiëren of is de handtekening van de meester zo  uniek dat namaken onbegonnen werk is? En wat is het wezen van zo'n beeld wat maakt dat het kan troosten en helpen bij persoonlijk leed?